جهش تولید | یک‌شنبه، ۹ آذر ۱۳۹۹

اصلاح وتربیت مجرمان با اعمال مجازات‌های جایگزین حبس - نمایش محتوای خبر

 

 

اصلاح وتربیت مجرمان با اعمال مجازات‌های جایگزین حبس

شیراز/خبرگزاری صداوسیما/اجتماعی

اصلاح وتربیت مجرمان با اعمال مجازات‌های جایگزین حبس

اصلاح وتربیت مجرمان با اعمال مجازات‌های جایگزین حبس در کشور- گرداوری ونهیه: زهرا شکری
زندان همواره آسیب ‌های بسیاری را برای مجرمان به همراه داشته است که مهمترین آنها محرومیت زندانی از دیدار خانواده، از دست دادن موقعیت‌های شغلی، افسردگی، آموزش‌های بزه‌کارانه در زندان از سوی زندانیان سابقه دار وازدست دادن اعتماد به نفس است.
به علت وجود این معضلات، از سال 1392 قانون مجازات های جایگزین حبس در کشور تصویب شد تا برخی قضات بتوانند برای تنبیه متهمان از این مجازات‌ها استفاده می‌کنند.
افرادی دارای جرائم کوچک که موارد آن در قانون مشخص شده است به جای رفتن به زندان وتحمل آثارناگوارحبس وتحمیل آن به خانواده‌ هایشان و جامعه با مجازات جایگزین حبس تنبیه و مجازات می شوند.
رئیس کل دادگستری فارس گفت: هدف از مجازات های جایگزین حبس تنها کاهش آمار جمعیت کیفری زندان ها نیست بلکه هدف اصلی اصلاح و تربیت افراد است وبا ایجاد محدودیت فرد رابه سمت اجتماع و شرایط محیطی بازمی گرداند.
علی القاصی مهر می گوید :بر اساس ماده 64 قانون مجازات اسلامی مجازاتهای جایگزین حبس شامل دوره مراقبت، خدمات عمومی رایگان، پرداخت جزای نقدی و محرومیت از حقوق اجتماعی است که در صورت گذشت شاکی با ملاحظه نوع جرم و کیفیت ارتکاب آن، آثار ناشی از جرم، سن، مهارت، وضعیت، شخصیت و سابقه مجرم، و شرایط زندانی قاضی آن را اعمال می کند
وی از دو دسته مجازاتهای جایگزین حبس نام برد و گفت: دسته اول دارای ضمانت اجرایی مالی و دیگری دارای ضمانت اجرایی تربیتی، اجتماعی و آموزشی است که با رویکرد توجه به وضعیت روحی و روانی مجرم در نظر گرفته می شود
القاصی مهر نماینده عالی قوه قضائیه در استان فارس همچنین از آمار بالای تعداد زندانیان خبر داد و گفت: اگر تعداد ورودی زندانیان را مورد تحلیل و بررسی قرار دهیم، نگرش نسبت به حبس و الزاماتی که باید از مجازات جایگزین حبس استفاده شود تغییر پیدا می کند
معاون قضایی و پیشگیری از وقوع جرم دادگستری استان فارس نیزگفت: این مجازات ها همواره وجود داشته اند اما نگاه به حبس محوری در بین قضات سبب شده است نگاه مردم هم حبس محور باشد.
احمد رحمانیان با اشاره به اینکه برخی قضات فارس ازمجازات های جایگزین حبس استفاده نمی کنند، بیان کرد: بر اساس تحقیقات انجام شده در کمتر از یک درصد آرای صادر شده از مجازات های جایگزین حبس استفاده شده است این در حالی است که در 15 درصد از احکام، قابلیت استفاده از مجازات های جایگزین حبس وجود دارد.
وی افزود: توجه نکردن به مجازات های جایگزین حبس سبب تراکم شدید جمعیت کیفری و بروز مشکلاتی مانند کمبود فضاهای آموزشی در زندانها شده است.
رییس کانون وکلای فارس و مدرس دانشگاه نیز میگوید: قانون گذار به خاطرکاهش محکومیت کیفری زندانیان قانون مجازات جایگزین حبس را اعمال می کند و با توجه به اینکه زندانی شدن فرد پیامدهای منفی بسیاری از نظر روحی و جسمی مانند از دست دادن شغل و دوری از خانواده برای زندانی دارد مجازات جایگزین سبب کاهش بسیاری از مشکلات فردی و اجتماعی زندانی خواهد شد.
بهنام اکبری افزود: در بعضی از جرایم برای جلوگیری از پیامدهای منفی آنها قضات با توجه به پرونده متهم و شرایط وی این نوع مجازات را جایگزین می کنند و از طرفی با توضیح جامع و کامل به متهم، وی را از انجام مجدد جرم بر حذر می دارند وبه او تاکید می کنند که در صورت ارتکاب دوباره جرم مجازات سختی در انتظار وی خواهد بود .
وی افزود: قضات باید روان شناس اجتماعی نیز باشند و با توجه به پرونده متهم و نتایج حاصل از تحقیقات بتوانند در صورت لزوم از مجازات های جایگزین حبس استفاده کنند.
در قانون مجازات های جایگزین حبس، قضات باید متناسب با رفتار مجرمانه فرد، مجازاتی را اعمال کنند که نتیجه آن اصلاح فرد، بازاجتماعی کردن ودر نهایت کاهش تنش ها و تطبیق فرد با اجتماع شود..
به عنوان مثال درحکم دادگاه، در سال 88 مردی که در استان فارس الاغی را به دلیل ورود به مزرعه کاهویش به آتش کشیده بود، مکلف شد به جای تحمل شلاق به عنوان مجازات، ابتدا 20 حدیث از معصومین (ع) با مضامین مهربانی با حیوانات و رفتار شایسته با آن‌ها یاد بگیرد، سپس به مدت یک سال از کاشتن کاهو در مزرعه اش خودداری کند و در نهایت یک رأس الاغ بدون صاحب را به مدت سه ماه نگهداری کند و تغذیه وی را به عهده گیرد.
یک قاضی در زرقان نیز در سال 91، در پی شکار غیرمجاز شش نفر از جوانان در منطقه حفاظت شده پارک ملی «بمو» در استان فارس، ضمن تعلیق حبس متهمان،چهار نفر از آنان را به نوشتن مقاله با موضوع اهمیت محیط زیست محکوم کرد.
این متهمان به ممنوعیت ورود مجاز یا غیر مجاز به محدوده پارک «بمو»، دریافت گواهی حسن رفتار با محیط زیست از مدیر پارک‌ ملی «بمو» با مراجعه به اداره کل محیط زیست استان و ارائه مقاله 2 هزار کلمه‌ای در خصوص فواید محیط زیست و اهمیت حفاظت از اراضی طبیعی، محکوم شدند.
درحکم دیگری دو جوان به اتهام شرب خمر، محکوم شـدند ظرف شش ماه به فراگیری مطالب کتاب گناهان کبیره نوشته شهید آیت الله دستغیب اقدام کنند، به نحوی که بتوانند در امتحان کتبی نمره قبولی 15 بگیرند.
مشاوره خانواده و روان شناس نیز می گوید: اعمال مجازات های جایگزین حبس، ارتباط مستقیم با ساختار تربیتی و خانوادگی فرد و نوع شخصیت وی دارد.
ابراهیم محمدیان افزود: نمیتوانیم بگوییم که فرد با رفتن به زندان با انواع جرم و بزهکاری آشنا می شود و به عنوان مجرمی حرفه ای به جامعه باز میگردد ، بلکه مسوولان زندان ها باید فضای زندان را سالم نگه داند تا مجرمانی که مستحق مجازات هستند برای تنبیه به زندان بروند.
وی افزود: در صورتی که جامعه شناسان و روان شناسان در کنار قضات باشند با شناخت کاملی که از مجرم دارند به قاضی کمک خواهند کرد که مجازات های جایگزین حبس برای مجرم اعمال کند.
مجازات های جایگزین حبس باید در حد شان و شخصیت اجتماعی فرد باشد و هویت فردی و اجتماعی وی را حفظ کند و در این میان حضور روان شناسان متخصص و حرفه ای کمک بسیاری به قضات می کند.
با این وجودکارشناسان معتقدندحبس آثار و نتایج بسیار سوئی بر زندانی و خانواده زندانی دارد که یکی از این نتایج سوء قرار گرفتن زندانیان مبتدی در کنار زندانیان حرفه ای است.
آنان معتقدند یکی از مهم‌ترین آسیب‌های زندان برای افراد خاطی، آموختن روش‌های مختلف بزهکاری به صورت حرفه‌ای است؛ زیرا بدون تفکیک زندانیان براساس سوابق و جرمشان ممکن است افراد خطرناک دور هم جمع شوند و روش‌های خود را به یکدیگر بیاموزند ودر نتیجه بسیاری از زندانیان بعد از آنکه از زندان آزاد می‌شوند، نه فقط اصلاح نمی‌شوند، بلکه روش‌های ارتکاب بزهکاری و جرم را به صورت بسیار حرفه‌ای‌تر و سازمان یافته تر، یاد می‌گیرند.‏
به باور این کارشناسان ازسوی دیگر با زندانی شدن فرد درصورتی که سرپرست خانواده باشد، نخستین گروه در خانواده که دچار آسیب می‌شود، فرزندان اوست؛ زیرا از یک طرف نظارت پدر بر آنان کم می شود و از سوی دیگردر میان گروه همسالان خود دچار نوعی سرخوردگی می‌شوند.‏
‏آنان معتقدند همسر فرد زندانی یکی دیگر از افرادی است که به شدت تحت تاثیر نبود شریک زندگی خود قرار می‌گیرد؛ چرا که بار اصلی تامین هزینه خانواده بر دوش او می‌افتد که می‌تواند آسیب‌های جدی به او وارد کند.
دکتر فضل الله فروغی استاد حقوق دانشگاه شیراز نیز گفت: باید جنبش اصلاح زندان ها سیر تکاملی خود را تحت تأثیر آموزه های دینی ادامه دهد و قضات از مجازات های جایگزین حبس استفاده کنند و در این خصوص فرهنگ سازی صورت گیرد.
در زندان های استان فارس 780 زندانی جرائم غیر عمد وجود دارد.